Olga de Kort. Klassieke verhalen van Troupe A’dour

de-olifant1Olga de Kort. Klassieke verhalen van Troupe A’dour: Moeilijk? Ouderwets? Nee, gewoon klassiek!

Klassieke literatuur en klassieke muziek zijn een perfecte match die eeuwenlang voor talloze muzikale en theatrale meesterwerken heeft gezorgd. Toch, in de ogen van de hedendaagse programmeurs, heeft deze combinatie één groot nadeel: twee keer het woordje ‘klassiek’ verkoopt niet. Snel, flitsend, multimediaal, dat is de taal van deze tijd. Bij klassieke kinderprogramma’s vrezen concertprogrammeurs voor lege zalen, terwijl de leerkrachten die voorstelling binnen hun school programmeren, denken dat scholieren meer baat hebben bij de kennismaking met een dj dan met een klassieke pianiste.

Klassiek? Nee, dank u wel, dat spreek ons niet aan!  

Ik zit in de zaal met tranen in mijn ogen naar de kindervoorstelling De Olifant te kijken. Het is een emotioneel (Russisch) verhaal met heel veel educatieve waarde, er hoort een emotioneel geladen (Russische) muziek bij, ik ben volwassen, van oorsprong Russisch en bovendien klassiek opgevoed. Ik ben dus een ideale toeschouwer, voor mij werkt het wel. Maar als ik rond kijk, werkt het ook voor de kinderen die helemaal geen last blijken te hebben van de te hoog klassiek gehalte. Ze genieten zichtbaar van de voorstelling over een ziek meisje Nadja dat over haar eigen olifant droomt. Waar ligt dan het probleem? Waarom vallen klassieke muziekprojecten in het hedendaagse aanbod aan educatieve voorstellingen vaak buiten de boord?

Deze vragen stel ik aan Pieter Scholten en Irina Parfenova die samen het muzikale-theatrale gezelschap Troupe A’dour vormen. De acteur, docent kunstzinnige vorming en dramadocent Pieter Scholten schrijft scenario’s op basis van klassieke literatuurwerken en regisseert de voorstellingen, de Russische klassieke pianiste Irina Parfenova zorgt voor de muziek en ‘regisseert’ vanuit de piano, en een per project uitgenodigde gastacteur of een verhalenverteller maakt een voorstelling compleet.

Volgens Pieter Scholten ligt het probleem in de marginale plaats die de kunst op scholen steeds meer krijgt toegewezen: ‘Kunst wordt vaak gezien als iets extra’s, als snoepje van de week. Met name binnen het basisonderwijs wordt er wordt veel te weinig aandacht besteed aan klassieke muziek en aan literatuur, Ik werk al dertig jaar als dramadocent, maar ik kom heel weinig docenten tegen die met klassieke muziek uit de voeten kunnen. Wat ik vaak merk is dat de leerkrachten klassieke muziek niet erg waarderen. Als er een keuze is tussen klassieke muziek en verschillende producties met hiphop, snelle video opnames, dj’s en vj’s, dan denken docenten dat juist deze laatste producties de doelgroep veel meer aanspreken. Dat zijn de reacties die we vaak krijgen als we voorstellingen aanbieden: ‘klassieke muziek, dat hoef niet, dat spreekt ons niet zo aan’.

‘Je moet verhalen leren luisteren’ 

Het andere probleem is het ‘stoffige’ imago van de klassieke muziek en de klassieke verhalen. Scholten: ‘Het imago van de verteller en van de klassieke muziek is ouderwets, iets wat recht tegenover ‘snel en flitsend’ staat. De klassieke verhalen worden ook nog eens als te moeilijke voor kinderen gezien. Wat ik echter keer op keer merk: als kinderen de voorstelling hebben gezien, dat vinden ze het fantastisch. Je moet ze alleen verhalen leren luisteren, want dat is een heel andere manier van beleving dan wanneer je naar de TV kijkt of met K3 liedjes meezingt’.

De verhalen van Troupe A’dour komen rechtsreeks uit de klassieke literatuur en hebben muzikale omlijsting die je geen achtergrondmuziek kan noemen. Zo vertellen ‘De Jaargetijden’ de Griekse mythe van Demeter en Percefone op de muziek van Tsjaikovski terwijl ‘Kasjtanka’ is gebaseerd op het gelijknamige verhaal van Tsjechov en de muziek van Tsjaikovski. ‘Schumann vertelt’ is niets anders dan het sprookje ‘Sterrenkind’ van Oscar Wilde dat muzikaal ondersteunt wordt door het ‘Album fur Jugend’ van Schumann. De laatste voorstelling, die vanaf februari 2013 in scholen en concertzalen gespeeld wordt, komt uit de Russische literiare (Aleksandr Koeprin) en muzikale (Sergej Prokofjev) traditie. 

Scholten: ‘Bij Troupe A’dour is het uitgangspunt altijd klassieke muziek. Soms is het zelfs zo dat wij (met name Irina die als pianiste een heel breed repertoire heeft) al bepaalde muziek in gedachten hebben en dan het verhaal zoeken dat bij deze muzikale emoties aansluit. En andersom, als we het verhaal als uitgangspunt nemen dan zoeken we naar de muziek die daarbij past. Het geeft altijd een enorme voldoening als alle puzzelstukjes in elkaar vallen, als muziek en tekst naadloos bij elkaar aansluiten. Vanuit de muziek proberen we naar het verhaal te kijken. Bij iedere voorstelling maken we begeleidingsmateriaal voor de leerkracht: een cd met pianomuziek en een lesbrief met onze suggesties hoe de leerkracht de kinderen beter kan leren kijken en luisteren en na de voorstelling – beter te leren verwerken. Kinderen hebben trouwens geen moeite om de muziek en het verhaal met elkaar te verbinden. Je hoeft ze niet uit te leggen dat de muziek de tekst en de emoties in de tekst ondersteunt, dat voelen ze feilloos zelf. Als je ze vraagt naar de verschillende emoties (waren er momenten die je droevig vond? of leuk?), dan weten ze precies wat je bedoelt en herinneren zich de muzikale momenten’.

Troupe A’dours met een boodschap

Naast de schoolvoorstellingen, maakt Troupe A’dour ook voorstellingen in opdracht en op locaties, zoals de Historische Verhalen, een nieuw project over de Eerste wereldoorlog die vanaf mei in de Nederlandse forten gespeeld wordt. Groot project of een kleinschalig, Pieter en Irina blijven hun eigen weg volgen. De weg van rondreizende troubadours met de klassieke volumes en partituren in hun bagage.

Scholten: ‘Wij voelen ons inderdaad  de troubadours, deze naam past bij ons. Wij zijn een rondtrekkend gezelschap (daarom is een kleine aanpassing naar Troupe, een gezelschap, gemaakt), wij spelen liederen, wij maken verhalen, wij vertellen grappen, maar wel met ernstige ondertoon. Wij blijven vast houden aan klassieke muziek en literatuur. Ik ben ruim dertig jaar geleden begonnen vanuit de gedachte van het vormingstheater, en zo denk ik nog steeds: je moet aan kinderen een boodschap overbrengen. Ik weet dat het hoogdravend klinkt maar ik wil toch met mijn muziek, met mijn verhalen de wereld een beetje mooier proberen te maken’. ©OlgadeKort, 2013.  Gepubliceerd in Kunstzone, 2013, nr.4, juli-augustus, p.28-29. 

► Meer informatie: www.troupeadour.nl► zie ook Russische muziek in Nederland: Recensie De Olifant.

Advertenties

Trackbacks

  1. […] ►9 november, Eet&Drink Lokaal, Mijdrecht, 14.30: Troupe A’dour: De Olifant, muziektheatervoorstelling (vanaf 4 jaar). zie op deze website: De Olifant en Klassieke verhalen van Troupe A’dour. […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: